Emocjonalna obojętność – cichy zabójca relacji
W dzisiejszym świecie, gdzie dominuje kultura produktywności i racjonalności, emocje często są spychane na margines. Nierzadko słyszymy, że „trzeba brać się w garść”, „nie histeryzować” czy „myśleć logicznie”. Takie podejście może prowadzić do emocjonalnej obojętności, czyli stanu, w którym jednostka tłumi, ignoruje lub unika odczuwania i wyrażania emocji. Choć na pierwszy rzut oka może się to wydawać strategią adaptacyjną, na dłuższą metę ma negatywny wpływ na relacje interpersonalne. Ale czym właściwie jest ta tytułowa „normalka”?
Czym jest emocjonalna obojętność?
Emocjonalna obojętność to nie to samo co brak emocji. Osoba obojętna emocjonalnie odczuwa emocje, ale nauczyła się je tłumić lub unikać. Może to wynikać z różnych przyczyn, takich jak:
- Traumatyczne doświadczenia: Osoby, które doświadczyły traumy, mogą tłumić emocje, aby uniknąć ponownego przeżywania bólu.
- Wczesne wzorce wychowawcze: Dzieci wychowywane w środowiskach, gdzie emocje były ignorowane lub karane, mogą nauczyć się, że wyrażanie emocji jest niebezpieczne lub niewłaściwe.
- Presja społeczna: W niektórych kulturach lub grupach społecznych okazywanie emocji jest postrzegane jako słabość.
Emocjonalna obojętność może objawiać się na różne sposoby. Niektóre osoby stają się wycofane i unikają bliskich relacji. Inne, choć funkcjonują w związkach, utrzymują emocjonalny dystans, mają trudności z okazywaniem czułości i empatii. Jeszcze inne mogą reagować złością lub irytacją na emocje innych osób.
Jak emocjonalna obojętność wpływa na relacje?
Emocjonalna obojętność ma destrukcyjny wpływ na relacje, ponieważ:
- Utrudnia budowanie bliskości: Bliskość w relacji opiera się na wzajemnym dzieleniu się emocjami i doświadczeniach. Osoba obojętna emocjonalnie nie jest w stanie w pełni się otworzyć, co utrudnia budowanie głębokiej więzi.
- Prowadzi do konfliktów: Tłumione emocje w końcu znajdują ujście, często w postaci wybuchów złości lub pasywno-agresywnych zachowań. Brak otwartej komunikacji emocjonalnej utrudnia rozwiązywanie konfliktów w sposób konstruktywny.
- Powoduje poczucie odrzucenia i niezrozumienia: Osoby w relacji z osobą obojętną emocjonalnie często czują się nieważne, ignorowane i niezrozumiane. Mogą mieć wrażenie, że ich potrzeby emocjonalne nie są zaspokajane.
- Ogranicza intymność Emocje stanowią ważny element intymności w związku. Brak możliwości dzielenia się emocjami z partnerem prowadzi do oziębienia relacji.
Czy normalka to rzeczywiście choroba?
Owszem, są sytuacje, w których emocjonalna obojętność może być objawem zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia osobowości (np. schizoidalne zaburzenie osobowości) czy zespół stresu pourazowego (PTSD). Często współwystępuje z aleksytymią, czyli trudnością w rozpoznawaniu i nazywaniu własnych emocji oraz emocji innych osób. Niemniej jednak, w wielu przypadkach „normalka” to reakcja na życiowe trudności i wyzwania.
Jak przełamać emocjonalną obojętność?
Przełamanie emocjonalnej obojętności wymaga czasu, wysiłku i często wsparcia specjalisty. Oto kilka kroków, które można podjąć:
- Samoobserwacja: Zwróć uwagę na swoje emocje i reakcje. Spróbuj zidentyfikować, co wywołuje w Tobie określone emocje i jak na nie reagujesz.
- Wyrażanie emocji: Zacznij od małych kroków. Spróbuj werbalizować swoje emocje w bezpiecznym otoczeniu, np. w rozmowie z bliską osobą lub terapeutą.
- Ćwiczenie empatii: Staraj się zrozumieć emocje innych osób. Wsłuchaj się w to, co mówią i postaraj się wczuć w ich sytuację.
- Terapia: Psychoterapia może pomóc w zrozumieniu przyczyn emocjonalnej obojętności i nauczyć się zdrowych sposobów radzenia sobie z emocjami. Szczególnie pomocna może być terapia skoncentrowana na emocjach (EFT).
Emocjonalna obojętność nie musi być wyrokiem. Dzięki determinacji i odpowiedniej pomocy można nauczyć się odczuwać i wyrażać emocje, co prowadzi do budowania głębszych i bardziej satysfakcjonujących relacji. Nie bój się szukać pomocy – zdrowie emocjonalne jest równie ważne jak zdrowie fizyczne.
