Marzenia, niezależnie od ich skali – od tych drobnych, codziennych, po wielkie, życiowe aspiracje – są niezwykle istotną częścią naszej psychiki. To one napędzają nas do działania, nadają sens codzienności i pozwalają wyobrażać sobie przyszłość, w której czujemy się spełnieni. Jednakże, dla wielu osób, wyrażanie tych marzeń, dzielenie się nimi z bliskimi czy nawet głośne wypowiadanie ich do siebie, stanowi niemałe wyzwanie. Dlaczego tak się dzieje? Co sprawia, że coś tak osobistego i pozytywnego staje się źródłem lęku lub wstydu?
lęk przed oceną i odrzuceniem
Jedną z najczęstszych przyczyn trudności w wyrażaniu marzeń jest głęboko zakorzeniony lęk przed oceną i odrzuceniem. Boimy się, że nasze marzenia zostaną wyśmiane, zbagatelizowane, uznane za naiwne lub nierealne. Ta obawa często ma swoje korzenie w doświadczeniach z dzieciństwa, kiedy to nasze pomysły mogły być krytykowane lub umniejszane przez dorosłych. W efekcie, uczymy się, że bezpieczniej jest trzymać swoje aspiracje w ukryciu, aby uniknąć potencjalnego bólu.
Co więcej, czasami lęk przed odrzuceniem nie dotyczy samego marzenia, lecz nas samych. Obawiamy się, że jeśli nasze marzenia nie zostaną zaakceptowane, to i my sami nie zostaniemy zaakceptowani w pełni. Wówczas chowamy je głęboko, by chronić swoją wrażliwość i poczucie własnej wartości.
poczucie niższości i brak wiary w siebie
Innym istotnym czynnikiem jest niskie poczucie własnej wartości lub brak wiary we własne możliwości. Gdy nie wierzymy w to, że jesteśmy w stanie zrealizować swoje marzenia, często zamykamy się z nimi w sobie. Wyrażanie ich staje się wtedy równoznaczne z przyznaniem się do swoich ambicji, a jeśli nie wierzymy w sukces, konfrontacja z tą deklaracją może być bolesna. W takich sytuacjach łatwiej jest milczeć, aby uniknąć ewentualnego rozczarowania lub poczucia, że zawiedliśmy samych siebie lub innych.
perfekcjonizm jako bariera
Paradoksalnie, perfekcjonizm, choć wydaje się być cechą pożądaną, może stać się barierą w dzieleniu się marzeniami. Osoby perfekcjonistyczne często obawiają się, że ich marzenia nie są „wystarczająco” dobre, oryginalne czy wielkie, aby zasługiwały na uwagę. Mają tendencję do samokrytyki i porównywania się z innymi, co prowadzi do wniosku, że ich osobiste aspiracje nie dorównują wygórowanym standardom. W konsekwencji wolą zachować je dla siebie, niż narazić je na potencjalne niedociągnięcia czy ocenę, która mogłaby zburzyć ich idealistyczny obraz.
trauma i wcześniejsze niepowodzenia
Nie można również ignorować wpływu wcześniejszych doświadczeń. Jeśli w przeszłości nasze marzenia zostały brutalnie zderzone z rzeczywistością, co skończyło się traumatycznym niepowodzeniem, naturalne jest, że będziemy bardziej ostrożni w ich wyrażaniu w przyszłości. Pamięć o bólu, rozczarowaniu czy nawet upokorzeniu może prowadzić do unikania ponownego przeżywania tych negatywnych emocji. W efekcie, marzenia stają się czymś, co zostaje głęboko ukryte, aby chronić się przed potencjalnym kolejnym zranieniem.
brak poczucia bezpieczeństwa i wsparcia
Środowisko, w którym żyjemy, odgrywa kluczową rolę w tym, na ile swobodnie czujemy się z wyrażaniem swoich marzeń. Jeśli brakuje nam poczucia bezpieczeństwa w relacjach międzyludzkich, jeśli nasze otoczenie nie jest wspierające, ale raczej krytyczne lub obojętne, trudno jest otworzyć się na tak wrażliwy temat, jakim są aspiracje. Potrzeba akceptacji i zrozumienia jest fundamentalna. Bez niej, naturalną reakcją jest wycofanie i ochrona wewnętrznego świata przed potencjalnym zagrożeniem.
jak przełamać blokadę?
Uświadomienie sobie tych mechanizmów to pierwszy krok do przełamania blokady. Praca nad poczuciem własnej wartości, otwieranie się na zaufane osoby oraz przepracowanie wcześniejszych traum mogą pomóc w odzyskaniu swobody w wyrażaniu swoich marzeń. Pamiętajmy, że marzenia, podobnie jak my sami, zasługują na to, by istnieć i być traktowane z szacunkiem. Pozwólmy im dojrzeć w nas, a następnie, gdy poczujemy się gotowi, pozwólmy im ujrzeć światło dzienne.
Jeśli trudności w wyrażaniu marzeń znacząco wpływają na Twoje życie i poczucie spełnienia, warto rozważyć konsultację z psychologiem. Specjalista może pomóc w identyfikacji głębszych przyczyn problemu i wskaże konstruktywne drogi do odzyskania wewnętrznej wolności. Pozwól sobie na marzenia i na ich wyrażanie – to droga do pełniejszego życia.
