Czy każdy ma „wewnętrzną motywację” do zmiany?

Pytanie o to, czy każdy człowiek posiada wewnętrzną motywację do zmiany, jest fundamentalne dla psychologii i coachingu. Odpowiedź nie jest prosta, ponieważ wewnętrzna motywacja to złożony konstrukt, na który wpływa wiele czynników – od biologicznych predyspozycji, przez doświadczenia życiowe, aż po aktualny kontekst społeczny.

Źródła wewnętrznej motywacji

Wewnętrzna motywacja, w przeciwieństwie do zewnętrznej, wypływa z głębokiego poczucia sensu, ciekawości, satysfakcji z samego procesu działania, a nie z nagród czy kar. Osoba wewnętrznie zmotywowana podejmuje działania, ponieważ sprawiają jej one przyjemność, są zgodne z jej wartościami lub prowadzą do osobistego rozwoju. Przykładem może być ktoś, kto uczy się nowego języka dla samej przyjemności poszerzania horyzontów, a nie po to, by dostać lepszą pracę.

Czy wszyscy startujemy z tego samego poziomu?

Nie. Niektórzy ludzie naturalnie wykazują większą skłonność do poszukiwania nowych wyzwań, eksperymentowania i uczenia się – to mogą być cechy temperamentu. Inni z kolei mogą być bardziej skoncentrowani na unikaniu strat i utrzymaniu status quo.. Dodatkowo, doświadczenia z przeszłości, szczególnie te związane z porażkami lub brakiem wsparcia, mogą osłabić wiarę we własne możliwości i tym samym zredukować wewnętrzną motywację do zmiany. Traumatyczne wydarzenia lub długotrwały stres mogą prowadzić do wyuczonej bezradności, stanu, w którym osoba traci nadzieję na możliwość wpływania na swoje życie.

Kiedy motywacja spada…

Środowisko, w którym żyjemy, również ma ogromny wpływ na naszą wewnętrzną motywację. Otoczenie, które nas wspiera, akceptuje i daje przestrzeń do rozwoju, sprzyja wzmacnianiu motywacji wewnętrznej. Natomiast środowisko krytyczne, kontrolujące lub ignorujące nasze potrzeby może ją tłumić. Presja społeczna, porównywanie się z innymi i nierealistyczne oczekiwania również mogą negatywnie wpływać na naszą motywację. Istotne jest zauważenie, że brak początkowej motywacji nie musi być wyrokiem. Można ją kształtować i wzmacniać przez odpowiednie strategie i wsparcie.

Jak wzmacniać wewnętrzną motywację?

Przede wszystkim, warto zacząć od identyfikacji własnych wartości i celów. Co jest dla Ciebie naprawdę ważne? Co chcesz osiągnąć w życiu? Kiedy już to ustalisz, możesz zacząć podejmować działania, które są zgodne z Twoimi wartościami i przybliżają Cię do Twoich celów. Ważne jest, aby cele były realistyczne i podzielone na mniejsze, łatwiejsze do osiągnięcia kroki. Każdy mały sukces wzmacnia poczucie własnej skuteczności i motywuje do dalszego działania.

Kluczem jest również otaczanie się ludźmi, którzy nas wspierają i wierzą w nasze możliwości. Dzielenie się swoimi celami z innymi może pomóc w utrzymaniu motywacji, a konstruktywna krytyka może wskazać obszary, w których możemy się poprawić. Nie bój się szukać pomocy u specjalistów – psychologów, coachów lub terapeutów – którzy mogą pomóc Ci w odkryciu i wzmocnieniu Twojej wewnętrznej motywacji.

Podsumowanie

Podsumowując, choć nie każdy rodzi się z takim samym poziomem wewnętrznej motywacji, to każdy ma potencjał, aby ją rozwijać i wzmacniać. Kluczem jest zrozumienie siebie, identyfikacja własnych wartości i celów, otoczenie się wspierającym środowiskiem i podejmowanie działań, które przynoszą satysfakcję i prowadzą do osobistego rozwoju.